Türkçe Karakterler ve Unicode: Bozulma Sorunu ve Çözümümüz
Bu siteyi var eden teknik soru şudur: süslü bir yazı stili, Türkçe'nin yedi özel harfini neden ya yok eder ya da düz harfe indirger — ve bunu yapmadan üretmek mümkün müdür? Cevap evet; ama bedeli ve sınırları olan bir yöntemle. Bu sayfa, yöntemimizin tam açıklamasıdır: kod noktalarına kadar şeffaf, ölçülebilir ve denetlenebilir. Rakiplerimizin çoğunun sessiz geçtiği bu konuyu, amiral rehberimiz olarak açıkça yazıyoruz.
Bir platform sınırı seçerseniz aşım uyarısı gösterilir. Türkçe birleşik işaretler ayrı kod noktası sayılır.
Bir karta dokunmak stili seçer; seçili stil önizlemelerde ve sayaçta kullanılır. Kopyala düğmesi sonucu panoya alır.
★ Favorileriniz
Son Kopyalananlar
Platformda Nasıl Görünecek?
Aşağıdaki önizlemeler seçili stille canlı güncellenir: Instagram profili, Discord mesajı ve oyun nick kartı. Yapıştırmadan önce okunabilirliği buradan kontrol edin.
Instagram profili
Discord mesajı
Oyun nick kartı
Oyuncu adı alanı · karakter sınırına dikkat
Türkçe Karakterler: seçili stil
Her stil Türkçe harfleri aynı şekilde işlemez. Bu tablo, seçili stilde yedi harfin korunan (birleşik işaretli) ve sade hâlini ve kod noktası maliyetini gösterir.
| Harf | Korunan hâli (işaretli) | Sade hâli |
|---|
Sorunun kökü: matematiksel alfabeler Türkçe için tasarlanmadı
Unicode'un matematiksel alfabe blokları (U+1D400 ve çevresi), matematik yayıncılığı için tanımlandı ve temel Latin alfabesini esas aldı. Bu bloklarda A-Z ve a-z'nin stil karşılıkları vardır, ama ç, ğ, ı, İ, ö, ş ve ü'nün hazır karşılığı yoktur; çünkü bu harfler, o bloklar yazılırken kapsam dışıydı. Uluslararası oluşturucular bu boşluğu iki yoldan aşar: harfi düz bırakmak (stil bozulur) ya da en yakın temel harfe indirmek (ş → s; Türkçe kimlik kaybolur). İkisi de kullanıcının adını eksiltir.
Çözüm: birleşik işaret (combining mark) yöntemi
Unicode, aksan ve işaretleri temel harften ayrı kodlayıp üstüne bindirme mekanizması sunar: buna birleşik işaret denir. Çözümümüz bu mekanizmayı sistematik kullanır: ş harfi, seçili stilin s karşılığı + U+0327 (sedil); ğ, g + U+0306 (breve); İ, I + U+0307 (üst nokta); ö, o + U+0308; ü, u + U+0308; ç, c + U+0327 olarak kurulur. ı harfi istisnadır: noktasız i'nin stil karşılığı sorunlu olduğu için ı, kendi karakteriyle korunur. Bu yöntem, işaretin stilin bir parçası gibi görünmesini sağlar çünkü işaret, stilin çizdiği temel harfe tutunur.
| Harf | Kuruluş | İşaret kodu | Kod noktası maliyeti |
|---|---|---|---|
| ç | stil(c) + sedil | U+0327 | 2 |
| ğ | stil(g) + breve | U+0306 | 2 |
| ı | kendi karakteri korunur | — | 1 |
| İ | stil(I) + üst nokta | U+0307 | 2 |
| ö | stil(o) + çift nokta | U+0308 | 2 |
| ş | stil(s) + sedil | U+0327 | 2 |
| ü | stil(u) + çift nokta | U+0308 | 2 |
Bedeli: karakter sınırları ve yapıştırma davranışı
Dürüstlük gereği bedelleri de yazıyoruz. Birincisi maliyet: işaretli harf iki kod noktası sayıldığı için sınırlı alanlarda (Instagram bio 150, Discord nick 32) Türkçe yoğun metinler göründüğünden hızlı dolar; sitemizdeki sayaç tam bu yüzden kod noktası hesabı yapar. İkincisi kırılganlık: bazı platformlar yapıştırma sırasında birleşik işaretleri ayıklayabilir; o durumda harf, temel stil hâline döner ama kaybolmaz — yani en kötü senaryo bile harfin düşmesinden iyidir. Üçüncüsü çizim farkı: işaretin temel harfe oturuşu, cihaz fontuna göre hafif değişir; bu yüzden kritik kullanımda ikinci cihaz kontrolünü standart önerimiz yaptık.
Nasıl test ediyoruz? Doğrulama düzenimiz
Her harf, her stil ailesi için üç kontrol yaparız: çıktının kod noktalarını sayar (kuruluş tablosuyla eşleşiyor mu), metni güncel Android ve iOS görünümleriyle karşılaştırır, ekran okuyucu davranışını not ederiz. Sonuçları iki yerde yayınlıyoruz: kartlardaki güvenlik etiketleri (özet) ve Metodoloji sayfasındaki test düzeni (tam açıklama). Bir yöntemi 'çalışıyor' sayma eşiğimiz nettir: yedi harfin yedisi de tanınabilir biçimde çıkmalı; tek harf düşerse o aile, o platform için bir alt güvenlik seviyesine iner.
Başkalarının metnini onarmak: bozuk Türkçe gördüğünüzde
Başka bir araçta ürettiğiniz metinde ş yerine s, ğ yerine g görüyorsanız o araç indirgeme yöntemini kullanmıştır ve kaybolan bilgi geri getirilemez — metni kaynağından yeniden üretmeniz gerekir. Bu sitede üretirseniz 'Türkçe harfleri koru' anahtarı varsayılan olarak açıktır; kapatırsanız ne olduğunu bilerek kapatırsınız: harfler düz kalır. Anahtarın açık/kapalı hâllerini yan yana gösteren Türkçe karakter tablosu, her araç sayfasının altında bu karşılaştırmayı canlı yapar.
Çözümü araçlarda çalışırken görün
Birleşik işaret yöntemini canlı görmek için yazı tipi değiştiricide 'Türkçe harfleri koru' düğmesini açıp kapatın. Maliyet hesabı limitler tablosunda, test düzenimiz metodoloji sayfasında anlatılıyor.
Kısa Cevaplar
Birleşik işaret yöntemi her cihazda çalışır mı?
Güncel Android ve iOS'ta çalışır; çok eski cihazlarda işaret konumu kayabilir. Kritik kullanımda ikinci cihaz kontrolü önerimizin sebebi budur.
İşaretli harf neden iki karakter sayılıyor?
Çünkü temel harf ve işaret ayrı kod noktalarıdır. Sayaçlarımız bu gerçek maliyetle hesap yapar; platformların çoğu da öyle sayar.
ı harfi neden farklı muamele görüyor?
Noktasız i'nin stil karşılığı tanımlı değildir; zorlamak yerine ı karakterini olduğu gibi koruyoruz. Bu tercih, tabloda açıkça işaretlidir.
Platform işareti ayıklarsa metnim kaybolur mu?
Hayır. En kötü durumda harf, stilin temel hâline döner; kaybolan yalnızca işarettir. İndirgeme yöntemindeki gibi harfin kimliği değişmez.
Bu yöntemi ilk siz mi buldunuz?
Birleşik işaret, Unicode'un standart mekanizmasıdır; bizim katkımız, onu Türkçe'nin yedi harfi için sistematik, belgelenmiş ve sayaçla bütünleşik biçimde uygulamaktır.
İsmimdeki tüm harfleri tek tek nasıl doğrularım?
Her araç sayfasının altındaki Türkçe karakter tablosu, seçili stilde yedi harfin korunan ve sade hâlini yan yana gösterir.